Mot thap ky tang truong:Nguoi ngheo lang le

Tháng Một 31, 2008 at 10:53 chiều 1 Bình luận

Báo chí chúng ta đang phê phán khá nặng nề quy họach đô thị hóa và mũi dùi thường chỉa vào các cơ quan chính phủ liên hệ.Tất nhiên,phần lớn ý kiến phê bình xuất phát từ phía giới kiến trúc và quy họach. Bài báo dưới đây, trong khi tham khảo kinh nghiệm thế giới qua các hội thảo chuyên ngành-  đưa ra một cái nhìn khác về vai trò của kiến trúc sư trong quy họach , thiết kế và xây dựng các khu đô thị mới. Trần Ngọc Châu 

Đội ngũ kiến trúc và quy họach: thiếu và yếu

Thế giới đang có khuynh hướng chạy đua xây dựng các đô thị.Tốc độ đô thi hóa nhanh đến nỗi nhiều nhà chuyên môn- gồm các kiến trúc sư và quy họach gia-cho rằng họ chưa kịp chuẩn bị để đáp ứng nhu cầu này.“Hàng năm cư dân đô thị tăng khỏang 80 triệu, tương đương với dân số Đức hiện nay,” kiến trúc sư Lars Reutersward, Giám đốc chương trình môi trường tòan cầu của Liên hiệp quốc nói. Theo ông,trong số đó, hết 35 triệu- bằng cả dân số Hà Lan và Bỉ cộng lại- là ngừơi nghèo chen chúc trong những khu ổ chuột thành thị. “Người nghèo đang chết dần chết mòn trong những khu nhà ổ chuột.Thật là khủng khiếp.Chúng ta vô cảm trước tình trạng đó.Chúng ta bất lực trước tốc độ “phát triển” của những khu nghèo đô thị,” ,” Ông Lars Reutersward nói. Đến tháng 9 năm 2007,lần đầu tiên, thống kê tòan cầu cho thấy số dân sống ở các đô thị đã vượt qua số dân sống ở nông thôn.

    2007 2027 Tình trạng
  Nông thôn 1 tỉ người 2 tỉ người Nghèo
  Thành thị( khu nhà ổ chuột) 3 tỉ người 5 tỉ người Nghèo
  Vùng khác 2 tỉ người 3 tỉ người Trung lưu trở lên 
  Tổng số 6 tỉ 8 tỉ(dự báo)  

Nguồn: International Herald TribuneMới đây một hội nghị của các nhà quy họach và kiến trúc sư họp tại New Dehli (Ấn độ) đã đưa ra nhận định rằng họ không có khả năng đào tạo một thế hệ kiến trúc sư trẻ đủ sức xây dựng bộ mặt tương lai của các đô thị. ·         Tình trạng quy họach các đô thị mới ở Á Châu

     
1 Không quy họach,không bản vẽ  70%
2 Có quy họach,có bản vẽ thiết kế  30%

Nguồn: Liên hiệp quốc( tháng 7/2007) 

Đào tạo một nơi ,làm việc một nẻo

Hiện nay, cả Phi Châu chỉ có 35.000 kiến trúc sư, trong số đó hết 25.000 đến từ Ai Cập. “Cứ 100 kiến trúc sư hiện nay thì có 70 ngừơi đào tạo từ những nước phát triển, trong khi 70% công việc quy họach và kiến trúc nằm ở thế giới đang phát triển,” Ông Gáetan Siew, chủ tịch Hiêp hội kiến trúc sư thế giới, vừa phát biểu tại Hội nghị về đô thị hóa do Quỹ Rockefeller tổ chức ở Italia tháng 9 qua.Theo ông Siew,những kiến trúc sư này được đào tạo để làm việc tại quốc gia của họ,chứ không phải tại những nước nghèo.Tất nhiên, các kiến trúc sư rất năng động,nhưng thường giải pháp của họ sẽ gặp khó khăn và không phù hợp. Một thí dụ: Tại Việt Nam, vào những năm 80, chúng ta xây dựng nhà máy giấy Bãi Bằng với viện trợ của Thụy Điển.Thụy Điển đã cử các kiến trúc sư và nhà quy họach sang giúp Việt Nam. Các chuyên gia này rất thiếu kiến thức về thực tế Việt Nam ,chính vì vậy  đã không nghiên cứu đầy đủ tác động môi trường, mà chỉ căn cứ vào “mô hình” của một nhà máy ở Thuỵ Điển, sau đó đổi qua mô hình của một nhà máy ở Brazil. Đó là một công trình thất bại: cho đến nay vẫn được nhà nước bao cấp và quan trọng hơn là nguồn nước thải của nó đã hủy diệt môi trường chung quanh. 

Lý thuyết phát triển đô thị đã lạc hậu

Giáo sư Ananya Roy,giáo sư quy họach, trường đại học Berkeley, California, Hoa Kỳ, cho rằng hiện nay các nguyên tắc về quy họach đô thị  đã lạc hậu. Phần lớn phát triển đô thị trong thế kỷ 21 xảy ra tại những nước đang phát triển  như Ấn độ,Trung quốc,Indonesia, Việt Nam ,nhưng các lý thuyết về chức năng đô thị vẫn là các lý thuyết bắt nguồn từ  các nước công nghiệp như Pháp,Italia,Mỹ. Rất nhiều kiến trúc sư không muốn tham gia quy họach các đô thị có nhiều người nghèo sinh sống.Giáo sư Ananya Roy nói:”Kiến trúc sư khi làm kinh doanh tất nhiên chỉ muốn xây dựng những tòa lâu đài .Họ muốn thành những kiến trúc sư ngôi sao hay những nhà quy họach vĩ đại.Chúng ta phải tái đào tạo họ để họ nhận thức được chính họ là một trong những tác nhân chính làm thay đổi xã hội.” “Chúng ta cần hiểu rằng không phải kiến trúc sư nào cũng là Frank Gehry hay Renzo Piano,[i]” Gáetan Siew, chủ tịch Hiêp hội kiến trúc sư thế giới nói thêm. “Nhiệm vụ của kiến trúc không phải chỉ xây những ngôi nhà đẹp,mà là xây những ngôi nhà đáp ứng cuộc sống thường nhật.” Các giáo sư Mỹ cũng đồng ý rằng các trường đại học Hoa Kỳ vẫn còn dạy những giáo trình lạc hậu,không còn thích hợp với điều kiện đô thị hiện đại.” Chúng tôi đang làm lại,” tiến sĩ Harrison Fraker, khoa trưởng khoa thiết kế môi trường , đại học Berkeley nói.”Giáo trình của chúng tôi không phục vụ cho hơn hai tỉ người trên thế giới còn sống tồi tệ hơn những con vật.”Lời kêu gọi này được các nhà chuyên môn châu Á đồng tình như tiến sĩ K.T.Ravindran,khoa trưởng quy họach và kiến trúc , đại học Delhi.Ông cho rằng quy họach đô thị tại Ấn độ hiện nay đã quá “xa rời quần chúng”.“Cứ 100 đô thị tại Ấn độ thì 60 cái thậm chí không có hệ thống vệ sinh,” giáo sư Ravindran nói.” Giới quy họach chúng tôi đã quá xa rời cuộc sống thực của đa số nhân dân,”ông nói tiếp.Còn giáo sư kiến trúc và quy họach Arif Hasan, thuộc đại học Karachi, cho rằng việc không đào tạo được các nhà quy họach và kiến trúc sư trẻ đủ sức đáp ứng”một thế giới đô thị hóa” của thế kỷ 21 chính là một”miếng mồi ngon cho chia rẽ và xung đột.”

Quy họach và kiến trúc” Vì người nghèo nhất”

Với sự phát triển  hiện nay, khỏang cách giàu-nghèo ngày càng tệ hơn , bởi vì không chỉ ngừơi nghèo tập trung vào những khu nhà ổ chuột của riêng mình ,ngừơi giàu cũng tự cô lập thêm bằng cách tập trung sống với nhau trong những “làng biệt thự”,hay căn hộ cao cấp với tường rào bao quanh,được bảo vệ 24/24 bởi nhân viên mặc đồng phục của các công ty bảo vệ chuyên nghiệp ,thậm chí trang bị cả vũ khí hiện đại.Các đô thị cũ và mới của Việt Nam đang có xu hướng tốt là xóa bỏ những khu ổ chuột từ lâu đời  và thay vào là những khu nhà dành cho ngừời thu nhập thấp.Tuy vậy lại hình thành những khu nhà giàu mới với khuynh hướng” cô lập hóa” như đã nêu trên.  Đặc biệt ở Việt Nam-một nước nghèo- các nhà quy họach và kiến trúc sư còn phải chịu áp lực từ các nhà kinh doanh địa ốc. Thông thường,các nhà đầu tư đất đai trên tòan thế giới nhỏ bé này,chỉ thích dự án chứ không thích quy họach.Cho nên cuối cùng ngừoi ta cũng chỉ trông chờ vào việc thay đổi giáo trình các đại học kiến trúc và quy họach, làm sao để mỗi sinh viên kiến trúc và quy họach khi ra trường , có ngay số phận những nghèo nhất trong đầu.Hoặc nghĩ ra một lời thề Hipporate(như đối với sinh viên y khoa) cho những nhà quy họach tương lai, buộc họ phải quan tâm tới những số phận thiệt thòi nhất trong mỗi công trình quy họach kiến trúc của họ.KTS Võ Thành Lân, một chuyên gia rất tâm huyết với kiến truc đô thị hiện nay tại Việt nam cho biết: Trước đây các đại học kiến trúc Việt Nam không dạy riêng môn quy họach,nhưng nay đã có .Tuy vậy, chúng ta nên thiết lập các  khoa đào quy họach gia. Ông Võ Văn Sen, hiệu trưởng trường đại học khoa học xã hội nhân văn tp.HCM cũng tuyên bố: Năm 2008 trường ông sẽ có thêm khoa quản lý đô thị.( Thời Báo Kinh tế Sài gòn ngày 20/12/07)Bất luận thế nào, chúng ta cũng sẽ không thành công nếu giáo dục các nhà kiến trúc, quy họach, quản lý đô thị tương lai lại thiếu hẳn một mục tiêu là phục vụ đa số người thiệt thòi trong xã hội.Thậm chí có thể thành lập một tổ chức tập họp những kiến trúc sư hưu trí cống hiến khỏang đời còn lại cho hàng triệu người nghèo trên khắp đất nước, đang hướng về các đô thị như một trong những tia hi vọng đổi đời. Còn những người khác thì không tin vào lòng tốt chung chung. “Chúng ta không thể lay đông những con chuột Mickey đào những mê lộ và giúp dỡ 54 gia đình sử dụng chung một nhà vệ sinh,” Ông  Reutersward, Giám đốc Môi trường Liên hiệp quốc nói” Chúng ta cần tập trung vào giáo dục những nhà lãnh đạo , các chính quyền đô thị tương lai.Chúng ta cần thay đổi tư duy của họ, chứ không phải chỉ xây dựng các đường ống nước mới.”Phải chăng,khi nghĩ về tình trạng quy họach-quản lý các độ thị Việt Nam hiện nay, chúng ta thấy điều ông Reutersward nói rất đúng? Nếu những nhà quyết định chính sách quy họach-những nhà lãnh đạo chính quyền đô thị ở Hà Nội, thành phố Hồ chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ, Nha Trang, Huế… cũng được đào tạo theo khuynh hướng nghĩ về người thiệt thòi nhất, thì sẽ không có cảnh một đường phố được quy họach cho du lịch lại tước bỏ cuộc sống của những nghèo nhiều năm bám vỉa hè đó để kiếm sống, sẽ không có cảnh công an, dân phòng hay thanh niên xung kích đuổi theo những ngừơi buôn gánh bán bưng trên đường phố( Cảnh này không phải chỉ có ở Thành phố HCM hay Hà nội mà mới đây chúng tôi thấy trên những phố ở Verona-thành phố của Romeo và Juliet-thành phố du lịch của nước Ý). Nếu các nhà quy họach dựa trên lý tưởng quy họach hướng về  người nghèo, thì sẽ không có họặc hạn chế kiểu khiếu kiện đông người hiện nay.Ví dụ: họ sẽ quy họach một công viên công nghệ cao TP.HCM( Saigon Hi- Tech Park) trong vòng 600 hecta thay vì 801 hecta để tránh “ va chạm” cuộc sống vốn đã” dễ vỡ” của những nông dân trên phần diện tích còn lại.Mỗi ngày trên báo chí , chúng ta thấy bao nhiêu chung cư cao cấp, bao nhiêu khu đô thị mới mọc lên như Phú Mỹ Hưng( tp.HCM), Tuần Châu( Quảng Ninh)…như Manor,Vista.Điều đó có gì đáng nói hơn khi lại không hề có một khu nhà nào cho ngừơi có thu nhập thấp được khánh thành” hòanh tráng” trong hơn một thập niên tăng trưởng ?Bạn không thể chờ đến sáng thứ hai,để giải quyết vấn đề đó, hởi những nhà quản lý, quy họach và kiến trúc sư trẻ đầy lý tưởng của chúng ta! Càng không thể đổ lỗi tất cả cho các chính quyền đô thị.

————————————————————————————————–

[1] Frank Owen Gehry: kts Mỹ( sinh năm 1929), tác giả những công trình nổi tiếng như Viện Bảo tàng Guggenh

eim ở Bilbao, Tây Ban Nha; Nhà hát Walt Disney ở Los Angeles,Hoa Kỳ.Phần lớn các kiến trúc của ông đều trở thành điểm du lịch nổi tiếng.Renzo Piano,kts người Ý, nổi tiếng với những công trình như Trung Tâm George Pompidou ở Paris, Phi trường Kenzai ở Osaka, nhà bảo tàng họa sĩ Paul Klee ở Berne( Thụy sĩ)



Chú thích ảnh:

Một góc kênh Nhiêu Lộc Thị Nghè.Ảnh: Đông Quân

  

Entry filed under: Education. Tags: .

VE NHA Hay bat dau tu nha ve sinh

1 Phản hồi Add your own

  • 1. gái matxa  |  Tháng Mười Một 1, 2014 lúc 3:50 chiều

    I do agree with all the ideas you have presented to your post.

    They are really convincing and will definitely work. Nonetheless,
    the posts are very brief for novices. May you please prolong them a bit from next time?
    Thanks for the post.

    Trả lời

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Lịch

Tháng Một 2008
M T W T F S S
« Mar   Feb »
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031  

Most Recent Posts


%d bloggers like this: