CACH VIET TIN

Tháng Chín 15, 2008 at 11:35 sáng 7 comments

Cách viết tin

Trần Ngọc Châu,Ph.D.

 

Mọi người thường nghĩ:

Viết tin không có gì quá khó. Không cần phải học nhiều vẫn có thể viết tin. Tuy vậy để có thể viết tin hay, bạn cần phải theo một số nguyên tắc.

 

Nguyên tắc “ 5 W” + “1 H”

Để giải quyết vấn đề căn bản của tin, bạn cần trả lời:

Ai-Who?   Cái gì?-What?  Ở đâu? Where?   Khi nào?When?   Tại sao?Why?   

Và 1 H Làm thế nào -How?

Bất cứ tin tức nào cũng phải trà lời cho được một trong những câu hỏi này. Anh phải nhớ nằm lòng nguyên tắc này và chúng phải trở thành”bản năng thứ hai”.

Ví dụ: Nếu bạn muốn tường thuật một tin về đội bóng đá Bình Dương trong trận đấu tranh hạng nhất với Hoàng Anh-Gia Lai, bạn cần phải trả lời những câu hỏi này:

.Who?Ai?:Đội gồm những ai? Ai là huấn luyện viên? Ai là những ngôi sao?( Trường Giang?) và thậm chí Ai là những ủng hộ viên?

  • What Cái gì? Đội sẽ chơi theo đội hình gì? Tranh hạng gì?
  • Where Ở đâu? trận đấu diễn ra trên ở đâu? Đội lưu trú ở đâu?
  • When Khi nào? Trận đấu diễn ra khi nào? Kéo dài bao lâu? Có đá bù giờ không? Các bàn thắng diễn ra khi nào?
  • Why Tại sao? Tại sao khán giả đông? tại sao vài cầu thủ nổi tiếng không có mặt trong đội hình chính?
  • How Thế nào? Các cầu thủ đã chuẩn bị như thế nào để bước vào trận đấu này?Làm thế nào họ có thể thắng trận này ?(với một đối thủ mạnh nhất giải?)

Nguyên tắc: hình tháp ngược( inverted pyramid)

Đây là một kiểu viết tin căn bản mà hầu như các nhà báo trên thế giới đều phải biết. Nguyên tắc này chủ trương đưa tất cả thông tin quan trọng nhất của tin vào ngay đoạn mở đầu và từ đó đi xuống các chi tiết.

Lý tưởng nhất là:  Ngay đoạn mở đầu cho người đọc một cái nhìn tổng quát về toàn bộ bản tin. Phần còn lại là giải thích thêm và mở rộng(hay phát triển thêm) bằng các chi tiết xoay quanh đoạn mở đầu.

Nói dễ hiểu hơn: Khi bạn muốn nhận dạng một con người thì trước tiên là khuôn mặt , rồi sau đó mới đến các chi tiết khác như mắt mũi, tay chân.

Phương pháp này giúp toà soạn hay biên tập có thể cắt bỏ từ dưới lên nếu cần,vì càng ở dưới thì chi tiết càng ít quan trọng hơn .Nguyên tắc này rất phổ biến và căn bản nhất của phóng viên,vì có thể áp dụng để viết bất cứ loại tin nào.

 

Các lời khuyên :

Chú trọng con người
Một bản tin thường hấp dẫn nhờ có đề cập đến con người. Ví dụ : trong bản tin viết về đội bóng đá Bình Dương, bạn cần phải đề cập đến một nhiều cá nhân cầu thủ hay cổ động viên hay huấn luyện viên… Vi vậy những bản tin kinh tế (với nhiều số liệu) chắc chắn không hấp dẫn hơn một bản tin về một vụ cướp mà ngừơi bị giết là chủ một cửa hàng bán vàng…

 

Ví dụ: Bản tin kinh tế về kết quả đầu tư tại Bình dương: Trong 4 tháng đầu năm 2006, tỉnh đã cấp phép đầu tư cho 54 dự án có vốn đầu tư nước ngoài, tăng 12,5% so với cùng kỳ năm trước, với tổng vốn đầu tư đăng ký đạt 127,6 triệu USD, tăng 35,5%. Được biết, phần lớn các dự án đầu tư vào ngành công nghiệp dưới hình thức 100% vốn nước ngoài, các đối tác chủ yếu là Hàn Quốc với 18 dự án, đạt 27 triệu USD, Đài Loan 10 dự án đạt 11,3 triệu USD và có thêm 38 doanh nghiệp đăng ký bổ sung thêm 50 triệu USD vốn đầu tư.

  • Một tin rất khô khan vì không có bóng dáng con người. Cần phải đưa vào: sự tăng trưởng này mang lại bao nhiêu việc làm hay ảnh hưởng thế nào vào cuộc sống nhân dân trong vùng.

 

  • Làm rõ chủ điểm( angle)
    Bất cứ bản tin nào cũng phải nói lên” góc độ”, quan điểm,chính kiến hay chủ điểm của mình.Đây là một tiêu chuẩn căn bản của tin. Làm cho người đọc hiểu rõ chủ điểm của bản tin không phải là thiếu khách quan hay thiên vị. Hiện nay báo chí Mỹ chủ trương không bộc lộ quan điểm trong bản tin, tuy vậy các chi tiết nổi bật khiến người đọc hiểu tại sao tờ báo hay phóng viên đề cập tới tin này mà không phải là tin khác.   
  • Giữ tính khách quan
    Phóng viên hay người viết tin phải cố gắng khách quan. Nếu một sự kiện đang gây tranh cãi, có nhiều bên tham gia, thì phải tường thuật tất cả các bên. Không nên dung”Tôi” trong bản tin trừ phi bạn trích câu nói của một người nào đó trong ngoặc kép.
  • Trích nguyên văn
    Ví dụ:: “Tôi thật sự ấn tượng về trận đấu này,” ông Riedle, huấn luyện viên đối tuyển bong đá Việt Nam nói
  • Đừng sa vào hoa mỹ, rườm rà
    Dùng câu chữ ngắn gọn, dễ hiểu.Tránh những câu hoa mỹ, đa nghĩa. Viết xong, chịu khó đọc lại và bỏ những từ không cần thiết.

 

About these ads

Entry filed under: Journalism. Tags: .

POEMS De cuong chuong trinh viet tin kinh te Khoa Bao chi Dai hoc KHXHNV

7 phản hồi Add your own

  • 1. toan  |  Tháng Ba 2, 2009 lúc 12:41 sáng

    ban co thec cho huong dan chi tiet hon ko. Cam on ban nhe

    Trả lời
  • 2. chienchien  |  Tháng Bảy 20, 2009 lúc 8:21 sáng

    kho hieu qua ong oi

    Trả lời
  • 3. PeDetLovely  |  Tháng Tám 18, 2009 lúc 2:26 chiều

    Hihi, hay wé! Có thể học hỏi! ^^

    Trả lời
  • 4. huy hung  |  Tháng Mười Hai 9, 2009 lúc 2:24 sáng

    Anh viet hay qua! doc co the hieu duoc nhieu cai trong nay, mac du em la nguoi ngoai dao! hi hi

    Trả lời
  • 5. 我要减肥  |  Tháng Hai 26, 2011 lúc 4:27 chiều

    I am in search engines to find this page, nice to see you speak, very useful to me, I will come back!welcome to 我要减肥网.

    Trả lời
  • 6. nguyen thi ngoc hai  |  Tháng Ba 28, 2012 lúc 2:18 chiều

    em la hoc sinh truong cd phat thanh truyen hinh2 chuyen nghanh bao chi gio em muon viet tin thi gui dau

    Trả lời
  • 7. quần vợt  |  Tháng Năm 29, 2013 lúc 8:38 sáng

    Wow, incredible weblog format! How long have you ever been
    blogging for? you made running a blog glance easy.
    The entire glance of your website is great, let alone the content material!

    Trả lời

Gửi phản hồi

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Lịch

Tháng Chín 2008
T2 T3 T4 T5 T6 T7 CN
« Tháng 7   Tháng 4 »
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930  

Most Recent Posts


Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: